MIastenia

 Epidemiologiamiastenia należy ona do chorób rzadkich (chorobowość 50-125 przypadków/1 mln populacji, zapadalność 2-4 nowe przypadki/1 mln populacji). Ma 2 szczyty zapadalności: kobiety w wieku 20-30 lat chorują 3x częściej niż mężczyźni i następny około 45-60 r.ż. o proporcjach K:M równych w tej grupie wiekowej.

Patofizjologia – przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe odbywa się w synapsie tj. złączu nerwowo-mięśniowym, która składa się z części pre- i postsynaptycznej. Z części presynaptycznej (nerwowej) wydzielana jest acetylocholina, która w części postsynaptycznej (mięśniowej) trafia na swoiste receptory, które reagują na przyłączoną acetylocholinę wytworzeniem potencjału czynnościowego, który rozprzestrzenia się w obrębie włókna mięśniowego prowadząc do ostatecznego efektu tj. skurczu mięśnia.

 Miastenia jest przykładem choroby z tzw. blokiem poststynaptycznym – blokowanie receptorów dla acetylocholiny np. poprzez specyficzne przeciwciała przeciw tym receptorom (anty-AchR).

Przyczyną obecności przeciwciał przeciw receptorom dla Ach może być przetrwała grasica lub grasiczak (nowotwór grasicy), który usuwa się operacyjnie.

Objawy kliniczne – osiowym objawem jest męczliwość mięśni (mogą to być mięśnie powiek – opadanie powiek), ale także karku – opadanie głowy, mięśnie kończyn górnych i/lub dolnych – narastanie niedowładu w trakcie wykonywania powtarzanej czynności i w końcu także mięśnie oddechowe, których osłabienie  może powodować groźną dla życia niewydolność oddechową.

W diagnostyce wykorzystuje się badanie elektroneurograficzne – elektrostymulacyjna próba nużliwości mięśni (tzw. próba miasteniczna), badanie elektromiograficzne przy użyciu specjalnej techniki – elektromiografia pojedynczego włókna mięśniowego (SFEMG), próbę z podaniem inhibitora acetylocholinesterazy (najlepiej krótko działającym) – edrophonium, oraz badania immunologiczne – badanie przeciwciał przeciw receptorom dla acetylocholiny oraz przeciwko innym stukturom np. przeciw specyficznej mięśniowej kinazie tyrozynowej (MuSK), czy białku związanemu z lipoproteina o małej gęstości 4 (LRP4).

Leczenie – w przypadku stwierdzenia przerostu grasicy lub jej nowotworu (grasiczaka) – wykonuje się zabieg operacyjny – tymektomię.

W leczeniu farmakologicznym wykorzystuje się inhbitory acetylocholinesterazy (obecnie głównie pirydostygminę – Mestinon), glikokortykosteroidy (głównie prednizon), leki immunosupresyjne (np. azatiopryna, cyklofosfamid, metotreksat, takrolimus, mykofenolan).

Terapia ratunkowa to leczenie immunoglobulinami lub plazmaferezą.

W terapii miastenii wykorzystuje się ponadto tzw. leczenie biologiczne – są to między innymi przeciwciała monoklonalne – rituximab (anty-CD20), efgartigimod, rozanoliksizumab – przeciwciała skierowane przeciw receptorowi noworodkowemu (FcRN), a ponadto ekulizumab i zilucoplan – inhibitory składowej C5 dopełniacza, belimumab – przeciw limfocytom B.

W badaniach klinicznych prowadzonych obecnie sprawdzane są inne leki w tym: nipocalimab (NCT05912517), batoclimab (NCT05403541) (anty-FcRN), czy terapia łączona przeciw składowej C5 układu dopełniacza tj. pozelimab i cemdisiran (NCT05070858).