Terapie przeciwamyloidowe w chorobie Alzheimera wymagają bardzo precyzyjnej kwalifikacji pacjentów oraz ścisłego monitorowania bezpieczeństwa leczenia. Jednym z nowych leków z tej grupy jest donanemab (Kisunla), który działa poprzez usuwanie złogów amyloidu z mózgu. Poniżej przedstawiono ogólny schemat kwalifikacji oraz prowadzenia terapii w Centrum NeuroProtect.
Kwalifikacja do leczenia
Leczenie przeznaczone jest dla pacjentów znajdujących się we wczesnej fazie choroby Alzheimera. Obejmuje to osoby z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (MCI – mild cognitive impairment) spowodowanymi chorobą Alzheimera lub z łagodnym otępieniem w przebiegu choroby Alzheimera.
Proces kwalifikacji obejmuje kilka etapów diagnostycznych:
1. Potwierdzenie patologii amyloidowej
Niezbędne jest potwierdzenie obecności amyloidu w mózgu. Najczęściej wykonuje się:
- badanie PET amyloid,
- lub badanie biomarkerów w płynie mózgowo-rdzeniowym.
2. Badanie rezonansu magnetycznego mózgu (MRI)
MRI wykonywane jest przed rozpoczęciem terapii w celu oceny bezpieczeństwa leczenia oraz wykluczenia zmian, które mogłyby zwiększać ryzyko powikłań. Badanie to jest również wykorzystywane później do monitorowania tzw. zmian ARIA.
3. Badanie genetyczne APOE
Oznaczenie wariantu APOE jest ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii, ponieważ nosiciele wariantu APOE ε4 mają większe ryzyko wystąpienia powikłań radiologicznych w trakcie leczenia.
4. Testy neuropsychologiczne
Pacjent przechodzi ocenę funkcji poznawczych przy użyciu standaryzowanych testów neuropsychologicznych. Celem jest potwierdzenie, że pacjent znajduje się na etapie MCI lub łagodnego otępienia.
5. Ocena chorób współistniejących
Konieczne jest wykluczenie istotnych chorób współistniejących, które mogłyby zwiększać ryzyko terapii.
Kryteria wykluczenia
Do najważniejszych przeciwwskazań należą:
- stosowanie leków przeciwkrzepliwych, które mogą zwiększać ryzyko powikłań krwotocznych w mózgu
- źle kontrolowane nadciśnienie tętnicze
- obecność istotnych zmian strukturalnych w mózgu w badaniu MRI
- inne choroby neurologiczne mogące tłumaczyć zaburzenia poznawcze
- wariant e4/e4 genu APOE
Schemat podawania leku
Lek Kisunla (donanemab) podawany jest dożylnie w infuzji raz na 4 tygodnie. Wizyta w ośrodku trwa ok. 2-3 godziny. Wlew dożylny trwa 30-60min, okres obserwacji po podaniu leku 30min.
Podczas leczenia konieczne jest regularne monitorowanie bezpieczeństwa przy użyciu badań MRI. Rezonans wykonywany jest przed następującymi dawkami:
- przed 2. dawką
- przed 3. dawką
- przed 4. dawką
- przed 7. dawką
- przed 12. dawką
Celem tych badań jest wykrycie ewentualnych zmian ARIA, które mogą występować w trakcie terapii przeciwamyloidowej.
Czas trwania leczenia
Maksymalny czas terapii wynosi do 18 miesięcy.
W praktyce leczenie często trwa około 12 miesięcy, a w niektórych przypadkach może zostać zakończone wcześniej – nawet po 6–8 miesiącach – jeśli w badaniach obrazowych potwierdzi się skuteczne usunięcie złogów amyloidu z mózgu.
Koszt terapii
Cena jednej fiolki leku w aptece wynosi 3700 zł. Cena leku w NeuroProtect jest taka sama.
Do kosztu leku należy doliczyć koszty diagnostyki i monitorowania terapii, w tym przede wszystkim:
- badania MRI mózgu, wykonywane kilkukrotnie w trakcie leczenia
- wizyty medyczne związane z podaniem leku
Koszt wizyty obejmującej wizytę lekarską i psychologiczną przygotowanie i podanie leku, monitorowanie pacjenta w trakcie i po podaniu leku, wynosi 1500 zł.
Podsumowanie
Terapie przeciwamyloidowe stanowią jeden z najważniejszych postępów w leczeniu choroby Alzheimera w ostatnich latach. Ich skuteczność zależy jednak od bardzo precyzyjnej kwalifikacji pacjentów oraz ścisłego monitorowania bezpieczeństwa leczenia.
Dlatego proces diagnostyczny przed rozpoczęciem terapii jest rozbudowany i obejmuje zarówno badania biomarkerów choroby, obrazowanie mózgu, jak i szczegółową ocenę funkcji poznawczych pacjenta.
