Palenie szkodzi nie tylko płucom i sercu — szkodzi także mózgowi.
Najsilniejsze dane dotyczą udaru mózgu. U osób palących ryzyko udaru jest większe o około 60–90%, a ryzyko udaru niedokrwiennego, czyli najczęstszego typu udaru, wzrasta prawie dwukrotnie. Ryzyko krwawienia do mózgu również rośnie, choć słabiej — o około 20%.
Palenie zwiększa także ryzyko otępienia. U aktualnych palaczy ryzyko demencji jest większe o około 30%, a choroby Alzheimera o około 40%. W przypadku otępienia naczyniowego ryzyko rośnie o około 40%, co jest zrozumiałe, bo palenie uszkadza naczynia krwionośne mózgu.
W stwardnieniu rozsianym palenie zwiększa ryzyko zachorowania o około 50%. U osób, które już chorują na SM, palenie może też pogarszać przebieg choroby.
W chorobie Parkinsona obserwuje się nietypową zależność: palacze mają statystycznie niższe ryzyko rozpoznania tej choroby. Nie oznacza to jednak, że palenie chroni mózg — szkody zdrowotne palenia są wielokrotnie większe.
Dla glejaków i większości pierwotnych guzów mózgu nie potwierdzono wyraźnego wzrostu ryzyka związanego z paleniem.
W miastenii dane są mniej pewne, ale niektóre badania sugerują, że palenie może zwiększać ryzyko wybranych postaci choroby, szczególnie miastenii o wczesnym początku, nawet o 60–100%. U osób już chorujących palenie może zwiększać ryzyko uogólnienia objawów.
Najważniejszy wniosek: rzucenie palenia to jedna z najlepszych decyzji dla zdrowia mózgu — szczególnie w kontekście udaru, otępienia i chorób autoimmunologicznych układu nerwowego.
Źródła: O’Donnell et al., INTERSTROKE / EClinicalMedicine 2024; Zhong et al., PLOS One 2015; Handel et al., PLOS One 2011; Shao et al., Medicine 2016; Petersson et al., Neurology 2025; Miyazaki et al., Internal Medicine 2022.